Aantasting

Monilia in fruitbomen

Herkennen en aanpakken

Monilia is een schimmelaantasting die flinke schade kan aanrichten in je fruitbomen. Vooral appels, peren, kersen, pruimen, abrikozen en perziken zijn gevoelig. In gunstige jaren voor de schimmel kan een groot deel van je oogst verloren gaan. Wat voor gevolgen dit kan hebben en wat je er aan kan doen, ga ik hier op in.

Peer met monilia aantasting

Hoe herken je Monilia?

Bij vruchten begint het meestal met een bruine rotplek die snel groter wordt. Daarna zie je een stippen of een spiraalvormig patroon van wit-grijs dons verschijnen. Aangetaste vruchten die niet vallen, drogen uit tot zwarte, harde mummies. Die blijven vaak tot in het voorjaar in de boom hangen.

Bij bloesem- of takaantasting verkleuren bloemen, jonge scheuten en twijgen bruin en sterven af. Vooral bij kersen en andere steenvruchten komt dit regelmatig voor. Je ziet dan dat hele takken wegvallen, wat natuurlijk ten koste gaat van je oogst.

Wanneer slaat Monilia toe?

De schimmel doet het vooral goed bij vochtige omstandigheden en regenachtig weer. Vaak zie je het rond de bloei of tijdens het rijpen van het fruit. In warme, vochtige periodes verspreidt de schimmel zich sneller via regen, wind, insecten en beschadigd fruit.

De vruchtmummies zijn in het voorjaar rijk bezet met sporen. Die kunnen via de bloesem in de takken treden en de nieuwe vruchtjes besmetten. Zo begint de cyclus weer opnieuw.

takjes met bloesem en vruchtenmummies

Waar overwintert de schimmel?

De schimmel kan overleven in aangetaste vruchten, afgevallen vruchten, bloemknoppen, twijgen en soms zelfs in de bast. Daardoor kan een besmetting van het ene seizoen het volgende seizoen opnieuw problemen geven. Dat maakt het extra belangrijk om alles goed op te ruimen.

Beschadigd fruit is gevoeliger

Een kleine beschadiging kan al de start zijn voor de uitbreiding van monilia.

appel met monilia en wesp
Pruimen zijn erg gevoelig

Zelfs zonder beschadiging, besmetten ze elkaar. Vruchtdunning kan helpen.

De vruchten verdrogen langzaam

tot zwarte, harde mummies. De sporen blijven actief en besmetten bloesem en vruchtjes in het volgende jaar.

Hoe besmettelijk is het?

Sommige rassen zijn gevoeliger dan andere, maar deze aantasting is zo besmettelijk dat zelfs fruit wat niet tegen aangetast fruit aan hangt of beschadigd is, al besmet kan worden. Ik zie vaak in boomgaarden dat als een fruitboom veel Monilia heeft, veel anderen het ook hebben. Het verspreidt zich echt razendsnel als de omstandigheden gunstig zijn.

Wat kan je doen tegen Monilia?

Gelukkig zijn er wel wat maatregelen die je kan nemen:

  • Zie je in het groeiseizoen aangetaste vruchten, haal ze zo snel mogelijk weg. Hoe sneller je ingrijpt, hoe minder kans op verdere verspreiding.
  • Dun vruchten waar nodig. Dicht op elkaar hangend fruit raakt sneller besmet doordat het langer vochtig blijft, maar ook schuurt.
  • Beschadigd fruit is gevoeliger. Vogels, wespen en hagel kunnen allemaal wondjes maken waar de schimmel makkelijk kan beginnen.
  • Laat aangetaste vruchten niet onder of in de buurt van de boom liggen. Ze blijven een besmettingshaard en zorgen voor nieuwe infecties.
  • Als het blad van de bomen is, kan je de mummies goed herkennen. Haal ze zo snel mogelijk van de boom en van de grond. Dit is echt een belangrijke maatregel voor het volgende seizoen.

Preventief:

  • Kies waar mogelijk minder gevoelige rassen en een zonnige, goed doorlatende standplaats. Bij de aanschaf van nieuwe bomen kan je hier rekening mee houden.
  • Snoei de kroon luchtig, zodat blad en vruchten sneller opdrogen na regen. Licht en lucht in de kroon helpt enorm om schimmelaantastingen te voorkomen.
  • Aangetaste takken, takjes en vruchthout snoeien. In de zomer is dat het beste te herkennen (laat geen stompjes staan)
  • Ontsmet je gereedschap voordat je aan de volgende boom werkt
appels met monilia geplukt
valappels met monilia

Wat doe je met aangetaste vruchten?

Vanwege het hoge besmettingsgevaar wil je geen aangetast fruit, blad of takjes vlak bij je boom hebben.

  • Bij kleine aantasting: snijdt het weg, de rest kan je nog gebruiken voor bv sap of moes
  • Voer het af in de groene (of grijze) container
  • Begraaf ze diep genoeg. Zo blijven goede nutriënten op je erf
  • Doe je aan warm composteren, dan kan het daar wel bij, Niet op een koude composthoop, die wordt niet warm genoeg om de sporen te doden

Monitoren blijft belangrijk

Monilia is een van die aantastingen waar regelmatige controle echt het verschil maakt. Hoe eerder je het ziet, hoe sneller je kan ingrijpen en hoe meer van je oogst je kan redden. Loop regelmatig door je boomgaard, vooral in vochtige periodes. Dan kan je snel handelen en voorkom je dat het uit de hand loopt.